Dil ve Konuşma Terapisi Nedir ? - Ahenk Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Eskişehir
dil konusma terapisi , eskişehir dil konuşma terapisi
22270
post-template-default,single,single-post,postid-22270,single-format-standard,qode-social-login-1.0,ajax_updown_fade,page_not_loaded,,select-theme-ver-4.2,menu-animation-underline,header_top_hide_on_mobile,wpb-js-composer js-comp-ver-5.0.1,vc_responsive

Dil ve Konuşma Terapisi Nedir ?

Dil ve Konuşma Terapisi Nedir ?

Dil ve Konuşma Terapisi

Dil ve konuşma terapisti iletişim, dil, konuşma, ses ve yutma bozukluklarının değerlendirmesini ve bu bozuklukların sağaltımını yapan sağlık mensubudur. Dil ve konuşma terapistleri özel eğitim ve rehabilitasyon kurumlarında, devlet veya özel hastanelerde ve kendi özel kliniklerinde çalışabilme yetkilerine sahiptir.

Çalışma Alanları; Konuşma Sesi Bozukluğu (artikülasyon ve fonolojik bozukluk), Gecikmiş Dil ve Konuşma, Dudak Damak Yarıklığı, Otizm- Down Sendromu- İşitme Engeli nedeniyle yaşanan dil ve konuşma sorunları, Akıcılık Bozukluğu (kekemelik ve hızlı bozuk konuşma), Motor Konuşma Bozuklukları ( Serebral Palsi, Dizartri, Apraksi), Afazi (Edinilmiş Dil Bozukluğu), Ses Bozukluğu, Yutma Bozukluğu

 

Konuşma Sesi Bozukluğu: Artikülasyon ve fonolojik bozukluk olarak iki ayrı alanda ele alınırken son araştırmalar bu bozuklukları tek bir çatı altında birleştirmiştir. Artikülasyon bozukluğu ; konuşma seslerini (harfleri) doğru şekilde kullanamamak olarak tanımlanmaktadır. (“kalem” sözcüğünü “tayem” olarak söylemek “k” sesini edinememesi) Fonolojik bozukluk ise konuşma sesini edinmiş olsa bile ( “k” sesini edinmiş)  uygun konumlarda kullanılmaması (“kulak” sözcüğü yerine “tulat” kullanması) , konuşma seslerindeki organizasyon bozukluğudur. Konuşma sesi bozukluğu olan çocukların konuşma anlaşılırlığı düşüktür. Okul öncesi çocuklarda konuşma anlaşılırlığının düşüklüğü , sosyal çevreye uyum sağlamada, akademik becerilerde, akran etkileşimde sorun yaratmaktadır.

Dudak Damak Yarıklığı: Dudak, sert damak, yumuşak damak, diş, burun gibi yapıların birinin ya da birden fazlasının yapısal olarak bozuk olmasına ve bu organların artikülasyon için gerekli olan hareketleri uygun bir biçimde yapamamasına neden olmaktadır. Dudak damak yarıklığı olan çocuklarda ekip çalışmanda dil ve konuşma terapistleri önemli rol oynamaktadır. Bebeklikten yetişkinliğe kadar kontrol süreci devam etmektedir. Dudak ve / veya damak yarıklığı nedeniyle bireyler konuşma seslerini yanlış öğrenebilirler bu durum konuşma anlaşılırlığını düşürür ve bu kısımda müdahale edilmektedir. Dudak damak yarıklığına sahip bebeği olan ailelere aile bilgilendirilmesi, beslenme öğretimi dil ve konuşma terapistleri tarafından verilmektedir.

 

Akıcılık Bozukluğu (kekemelik ve hızlı bozuk konuşma) : Kekemelik, konuşma sırasında yaşanan akıcısızlık anlamına gelmektedir. 3 farklı türü vardır. Gü-gü-günaydın gibi tekrarlamalı olabilir, g’üüüüü’naydın gibi uzatmalı olabilir ya da g…….ünaydın gibi bekleyerek yani blok yaşayarak olabilir.

Genellikle 2-5 yaşları arasında başlamaktadır.

Araştırmalar kekemeliğin, toplam nüfusun yaklaşık % 1’ini kapsadığını göstermektedir.

Çocukların % 5’i hayatlarının bir bölümünde, bir dönem kekelerler

Erkek çocuklarda kızlara oranla (1/4) daha sık gözlenmektedir

 

Afazi (Edinilmiş Dil Bozukluğu): Afazi, yaşanan bir beyin hasarından sonra (inme, felç) dil kaybının yaşanması anlamına gelmektedir. Afazi kişinin dili edindikten sonra oluşabilecek beyin hasarından sonra dili kaybetmesidir. Bu sebeple edinilmiş dil bozukluğudur.

Afazili bireylerin, konuşulan dili ifade etme, konuşulan dili anlama, yazılı anlatım, okuduğunu anlama alanlarının biri ya da daha fazlası bozulmaktadır. Afazi de biliş kaybı yoktur. Zeka etkilenmemektedir. Kognitif bir bozukluk değildir. Yaşanan beyin hasarında etkilenen bölgeye göre ve uygulanan dil değerlendirme testine göre dilin hangi alanının etkilendiği saptanıp müdahale edilmektedir.

 

Otizm, Down Sendromu, İşitme Engeli nedeniyle yaşanan dil ve konuşma sorunları: Dil edinim sürecinde yaşıtlarından anlamlı derecede geri de kalmasına neden olan ek bozukluklara bağlı bozukluklarla da çalışılmaktadır. Dil ve konuşma gelişimi değerlendirilip, hangi alana müdahale edilmesi gerektiği saptandıktan sonra terapilere başlanmaktadır. Ekip çalışması özellikle ek bozukluğu olan bireylerde önemli bir noktadır.

 

Ses Bozukluğu: Ses bozuklukları pek çok sebepten kaynaklanabilir. Sesin yanlış kullanımı, Tıbbi kaynaklı etiyolojiler, Birincil bozukluk etiyolojileri, Kişilik ile bağlantılı etiyolojiler. Sesin yanlış kullanımı; Laringeal patolojilerin ortaya çıkması ve devam etmesine neden olan yanlış fonksiyonel vokal davranışlardır: Bağırma, Çığlık atma , Yüksek sesle konuşma, Ses taklitleri, Öksürme Boğaz temizlemek. Sesin yanlış kullanımına bağlı olarak yaşanan ses kısıklığına müdahale edilmektedir.

 

Motor Konuşma Bozuklukları ( Dizartri, Apraksi): Çocuk ve yetişkinlerde konuşmada etkili kasların hipotonik (güçsüz) ya da hipertonik (gergin) olması nedeniyle konuşma seslerini söyleyememe ve konuşma seslerinin motor planlaması yapılamadığı için konuşma anlaşılırlığının düşük olduğu durumlarda müdahale edilmektedir.

Konuşma Apraksisi;  Konuşma kaslarının pozisyonunun ve kas hareketlerinin sırasının programlanmasında hasarlanma; beyin hasarına bağlı olarak konuşma seslerinin seçimi ve diziminde bozukluk.

Dizartri;  Merkezi Sinir Sistemi ve/veya Çevresel Sinir Sistemi ya da her iki sistem hasarına bağlı olarak, konuşma düzeneğini kontrol eden kaslarda spastisite, flaksisite, koordinasyon bozukluğu, paralizi sonucu konuşmanın solunum, sesleme, rezonans, sesletim ve prozodik özelliklerinin etkilendiği, dolayısı ile anlaşılabilirlik özelliğinin sınırlandığı bir motor konuşma bozukluğudur.

Yutma Bozuklukları (Disfaji): Yutma bozukluğu (disfaji), yeme ve içme sırasında görülen yutma güçlükleridir. Yutma bozukluğu üç farklı yutma evresinde gerçekleşebilir:
Oral faz: Yiyeceği ya da içeceği emme, çiğneme ya da ağızdan boğaza doğru gönderme aşamasında görülebilen sorunlar

Faringeal faz: Yiyeceği ya da içeceği yemek borusuna göndermekte yani yiyecek ve içeceklerin yanlış yönde giderek nefes borusuna kaçmasını önlemek için nefes borusunun kapanmasında görülebilen sorunlar

Özofageal faz: Yiyecek ve içeceğin yemek borusundan mideye gönderilmesinde görülebilen sorunlar

Dil ve Konuşma Terapisti

Buket Ayça Karataş

 

 

No Comments

Post a Comment